İndirim Gösterimi ve Reklam Kuralları: 30 Gün Kuralı, Aciliyet İfadeleri ve İddia Sınırları

"Yüzde 70 indirim", üstü çizili fiyat, "son 3 ürün", "yalnızca bugün", "en ucuz", "yüzde 100 doğal": e-ticaretin günlük dili, aynı zamanda Reklam Kurulu'nun ceza konuları. Türkiye'de indirimli satış gösterimi, fiyat etiketi, yanıltıcı reklam, aciliyet ifadeleri, sosyal medya iş birlikleri ve tüketici değerlendirmeleri için ayrıntılı kurallar var; ihlal, idari para cezası, reklam durdurma ve şikayet sitelerinde teşhir demektir. Bu yazı, indirim gösterimi ve reklam kurallarını satıcı gözüyle anlatıyor: 30 günlük en düşük fiyat kuralı (indirimli satış), fiyat etiketi ve gösterimi (KDV dahil, birim fiyat), "yüzde X'e varan" ve kampanya koşulları, aciliyet ve kıtlık ifadeleri (sahte sayaç yasağı), karşılaştırmalı ve üstünlük iddiaları, sağlık ve çevre iddiaları, sosyal medya etkileyici paylaşımları, tüketici değerlendirmeleri, çocuklara yönelik reklam, kupon ve hediye gösterimi, sistemin rolü (otomatik uyum), denetim ve yaptırım, sık hatalar.

30 günlük en düşük fiyat kuralı

Fiyat Etiketi Yönetmeliği'ne göre indirimli satışta indirimden önceki fiyat, indirimin uygulandığı tarihten önceki 30 gün içinde uygulanan en düşük satış fiyatıdır; "üstü çizili fiyat" bu fiyattır. Sonuç: kampanya öncesi fiyatı yükseltip "indirim" göstermek yasak; kademeli indirimde her kademe 30 günlük en düşüğe göre; 30 günden kısa süredir satılan ürün için satışta olduğu sürenin en düşüğü; meyve sebze gibi çabuk bozulan mallarda istisna. Sistem, ürünün fiyat geçmişini tutar ve karşılaştırma fiyatını otomatik hesaplar; elle girilen "eski fiyat" risklidir. Dinamik fiyatlama bu kuralla uyumlu kurgulanır (yapay zeka ile fiyatlandırma).

Fiyat etiketi ve gösterimi

Satış fiyatı KDV dahil ve tüm vergiler dahil gösterilir; kargo ve ek ücretler ayrı ve açık (ödeme adımında sürpriz yasak); birim fiyat (kg, litre, adet başına) gereken ürünlerde; taksit seçeneğinde toplam tutar ve vade farkı; döviz bazlı fiyatta TL karşılığı; "fiyat için arayın" tüketici ürününde kabul edilmez; pazaryeri ve karşılaştırma sitelerinde fiyatın sayfayla tutarlılığı.

"Yüzde X'e varan" ve kampanya koşulları

"Yüzde 70'e varan indirim" ifadesinde en yüksek indirim oranı kampanyadaki ürünlerin anlamlı bir kısmında uygulanmalı; kampanya süresi (başlangıç ve bitiş), koşullar (minimum sepet, kategori, istisnalar), stok sınırı ("stoklarla sınırlıdır" ve gerçek stok), kupon kuralları, kampanyanın erken bitirilmesi koşulu; kampanya sayfasında ve reklamda okunabilir biçimde. Reklamda küçük yazıyla koşul gizleme yanıltıcı sayılır.

Aciliyet ve kıtlık ifadeleri

Sahte geri sayım sayacı (süre dolunca yeniden başlayan), gerçek olmayan "son 3 ürün", "şu an 27 kişi bakıyor" uydurma sayılar, "bugün son gün" sürekli tekrarı: yanıltıcı ticari uygulama. Gerçek stok ve gerçek süre gösterilebilir; sistem gerçek veriden üretir (stok adedi, kampanya bitiş saati). Karanlık desenler (dark patterns; gizli abonelik, önceden işaretli kutu, vazgeçmeyi zorlaştırma) da yaptırım konusu.

Karşılaştırmalı ve üstünlük iddiaları

"En ucuz", "en iyi", "Türkiye'nin 1 numarası", "en hızlı kargo": ispat yükü reklam verende; ispatlanamayan üstünlük iddiası yasak. Karşılaştırmalı reklam (rakiple karşılaştırma) belirli koşullarla ve ispatla mümkün; rakibi kötüleme yasak. "Türkiye'de ilk", "tek" gibi ifadeler belgeyle. Genel iyi uygulama: somut ve doğrulanabilir ifade ("2 ile 3 iş günü teslim", "14 gün iade").

Sağlık, çevre ve diğer iddialar

Sağlık beyanı (kozmetik, gıda, takviye, tekstil): tedavi ve iyileştirme vaadi yasak; "dermatolojik test edilmiş", "antibakteriyel" belgeyle; çevre iddiaları ("doğa dostu", "geri dönüştürülebilir", "sürdürülebilir") belgeli ve spesifik (yeşil aklama yasağı); "organik" sertifikayla; "yerli üretim" doğru olmalı; garanti ve servis iddiaları belgeyle. Kategori rehberleri (kozmetik, gıda).

Sosyal medya etkileyici paylaşımları

Ücret ya da ürün karşılığı paylaşım açıkça "reklam", "iş birliği", "sponsorlu" etiketli (platformun ücretli ortaklık aracı ve metin); etiketsiz paylaşım hem etkileyiciye hem reklam verene yaptırım; etkileyicinin ifadeleri (sağlık, üstünlük) reklam verenin sorumluluğunda; çocuk etkileyici ve çocuk hedefli içerik ek kurallar. Influencer iş birliği.

Tüketici değerlendirmeleri

Yorumlar yalnızca satın alan tüketiciden; olumsuz yorum yalnızca olumsuz olduğu için yayınlanmama ya da kaldırılamaz; en az bir yıl yayında; sıralama ölçütü açıklanır; teşvikli yorum belirtilir; sahte ya da satın alınmış yorum yaptırım. Yorum toplama rehberi.

Çocuklara yönelik reklam

Çocukların deneyimsizliğinden yararlanan, doğrudan satın almaya çağıran, ebeveyni ikna etmeye yönlendiren reklam yasak; oyuncak ve çocuk ürünlerinde reklam dili ve görselleri dikkatli. Oyuncak e-ticareti.

Kupon, hediye ve promosyon

Kupon koşulları açık; "hediye" ürünün gerçekten bedelsiz olması; çekiliş ve promosyonlar ilgili mevzuata (Milli Piyango izni gerekebilir) uygun; "kazandınız" bildirimi yanıltıcı olmamalı; sadakat puanı koşulları şeffaf. Kupon stratejisi.

Sistemin rolü

30 günlük fiyat geçmişi ve otomatik karşılaştırma fiyatı, kampanya için zorunlu koşul alanları (süre, stok, istisna) ve sayfada gösterim, gerçek stok ve süre bazlı aciliyet öğeleri (sahte sayaç yok), yasaklı ifade süzgeci (ürün içeriği, reklam metni, yapay zeka üretimi), yorum kuralları (satın alma doğrulaması, ayıklama yasağı), etkileyici kod ve etiket takibi. Uyum, kişilerin dikkatine değil sistemin kurallarına bırakılır.

Denetim ve yaptırım

Reklam Kurulu (Ticaret Bakanlığı) şikayet ve resen inceleme; yaptırımlar idari para cezası (ciroyla orantılı olabilir), reklam durdurma, düzeltme, erişim engeli; kararlar kamuya açık (itibar). Şikayet siteleri ve rakip şikayetleri sık tetikleyici. Ceza tutarları yıllık güncellenir.

Bir müşterimiz (ev tekstili) Kasım öncesi fiyat yükseltip indirim gösteren eski alışkanlığı ve sahte sayaçla çalışıyordu; sistem geçişinde 30 günlük fiyat geçmişi ve otomatik etiket, gerçek stok bazlı "son X" gösterimi, kampanya koşul alanları ve yasaklı ifade süzgeci kuruldu; Kasım kampanyası uyumlu geçti, dönüşüm düşmedi (gerçek aciliyet ve net koşul güven verdi), şikayet sıfır.

Sık hatalar

• Kampanya öncesi fiyat yükseltmek
• Elle girilen "eski fiyat"
• Sahte geri sayım ve stok uyarısı
• "En ucuz / en iyi" ispatsız
• Kampanya koşullarını küçük yazıyla gizlemek
• Etkileyici paylaşımında etiket yok
• Olumsuz yorumu silmek
• Belgesiz sağlık ve çevre iddiası
• KDV hariç fiyat göstermek

Fiyat geçmişi ve otomatik indirim etiketi, kampanya koşul alanları, gerçek stok bazlı aciliyet, yasaklı ifade süzgeci ve yorum kuralları e-ticaret sistemimizde hazır. İlgili: fiyatlandırma stratejisi, kampanya takvimi, yapay zeka ile reklam kreatifi. Terimler: dinamik fiyatlandırma, kupon kodu.