Bu yazıdan aklınızda kalacaklar

  • Ölçüm: LCP 2,5 s, INP 200 ms, CLS 0,1; Search Console alan verisi ve PageSpeed; mobilde ve şablon bazında.
  • Görseller sayfa ağırlığının yüzde 60 ile 80'i: WebP, doğru boyut, srcset, tembel yükleme, yüzde 75 ile 85 kalite.
  • Üçüncü taraf scriptler için "ne kazandırıyor" sorusu; kullanılmayan kaldırılır, kalan ertelenir; onay yönetimi izinsiz scripti yüklemez.
  • Sayfa önbelleği, CDN, HTTP/2, ayrılmış barındırma; kampanya öncesi yük testi; aylık hız bütçesi kontrolü.

E-ticaret sitesinde her saniye gecikme, dönüşümden pay alır; mobilde 3 saniyeden geç açılan ürün sayfası ziyaretçilerin önemli bir kısmını daha görmeden kaybeder. Google, sayfa deneyimini Core Web Vitals ile ölçer ve sıralamada hesaba katar; yapay zeka tarayıcıları yavaş siteyi eksik tarar. Hız, tasarım detayı değil satış altyapısıdır. Bu yazı, e-ticaret sitesinin hızını neyin belirlediğini, nasıl ölçüleceğini, görsel, kod, sunucu ve üçüncü taraf script katmanlarında somut iyileştirmeleri, tema ve sistem seçiminin rolünü, kampanya dönemi yükünü ve sürdürülebilir hız disiplinini anlatıyor.

Kısaca

Hız üç metriyle ölçülür: LCP (en büyük içerik 2,5 saniye altı), INP (etkileşim 200 milisaniye altı), CLS (düzen kayması 0,1 altı); Search Console ve PageSpeed Insights gerçek kullanıcı verisini gösterir. E-ticarette en büyük kayıp kaynakları: büyük ve yanlış formatlı görseller, çok sayıda üçüncü taraf script (piksel, sohbet, pop-up), render'ı bloklayan CSS ve JS, yavaş sunucu cevabı ve önbelleksiz sayfalar. Görsel optimizasyonu, script disiplini, önbellek ve CDN ile çoğu site LCP'yi yarıya indirir.

Hızı ölçmek

Core Web Vitals: LCP (sayfanın ana içeriğinin göründüğü an; ürün sayfasında ana görsel), INP (tıklamaya tepki süresi; sepete ekle butonu), CLS (yüklenirken öğelerin kayması; geç yüklenen banner). Hedefler mobilde: LCP 2,5 s, INP 200 ms, CLS 0,1.

Araçlar: Search Console'un sayfa deneyimi raporu gerçek kullanıcı verisini (alan verisi) sayfa grupları bazında gösterir; PageSpeed Insights tek sayfa için hem alan hem laboratuvar verisi ve öneri listesi verir; tarayıcı geliştirici araçları ayrıntılı analiz sağlar. Ölçüm mobilde ve orta segment cihaz için yapılır; masaüstü hızı yanıltır.

Ölçülecek sayfalar: Ana sayfa, en çok trafik alan üç kategori, en çok satan üç ürün, sepet ve ödeme adımı. Şablon bazlı sorun, tüm sayfa grubunu etkiler.

Görseller: en büyük kalem

E-ticaret sayfasının ağırlığının yüzde 60 ile 80'i görseldir.

  • Format: WebP (ya da AVIF); JPEG'e göre yüzde 25 ile 50 küçük. Sistem yüklenen görseli otomatik dönüştürmeli.
  • Boyut: Gösterildiği boyutta sunulmalı; 2.000 piksel görseli 300 piksel kartta göstermek israf. Farklı ekranlar için srcset ile birden fazla boyut.
  • Tembel yükleme: İlk ekranda görünmeyen görseller (kategori listesinin alt satırları, yorum fotoğrafları) kaydırınca yüklenir; ilk ekrandaki ana görsel tembel yüklenmez, önceliklendirilir.
  • Sıkıştırma: Kalite yüzde 75 ile 85 arası görsel fark yaratmadan boyutu düşürür.
  • Video: Otomatik oynatılan büyük video ana sayfada LCP'yi bozar; kapak görseli ve tıklayınca video.

Üçüncü taraf scriptler

Piksel, analitik, sohbet, pop-up, yorum widget'ı, harita, sosyal medya gömme: her biri sayfa yükünü artırır ve çoğu render'ı bloklar. Kural: her script için "bu ne kazandırıyor" sorusu; kullanılmayan kaldırılır (eski kampanyanın pop-up'ı, denenip bırakılan araç). Kalanlar ertelenmiş (defer/async) yüklenir; Tag Manager ile tek noktadan yönetilir. Sohbet ve asistan pencereleri, sayfa yüklendikten sonra yüklenir. Onay yönetimi, izin verilmeyen scriptleri hiç yüklemez; bu hem uyum hem hız.

Bir müşterimizin ürün sayfasında 23 üçüncü taraf script vardı; 9'a indirildi, kalanlar ertelendi; mobil LCP 4,8 saniyeden 2,1 saniyeye düştü, başka hiçbir değişiklik yapılmadan.

Kod ve tema

  • CSS ve JS dosyaları birleştirilir, küçültülür, sıkıştırılır (gzip/brotli)
  • Kritik CSS satır içi, kalanı ertelenmiş
  • Kullanılmayan tema kodu (slider kütüphaneleri, ikon setleri) temizlenir
  • Web fontları sınırlı (iki aile, gerekli ağırlıklar), yerel barındırma, font-display ayarı
  • Düzen kaymasını önlemek için görsel ve reklam alanlarına önceden boyut

Tema seçimi belirleyicidir: görsel olarak etkileyici ama ağır tema, her sayfada hız borcu taşır. Hız için test edilmiş hazır tema, çoğu özel tasarımdan daha iyi ölçüm verir; özel tasarım yapılacaksa hız bütçesi (sayfa ağırlığı, istek sayısı) baştan tanımlanır.

Sunucu ve önbellek

  • Sunucu cevap süresi (TTFB): 600 ms üstü sorun; barındırma kalitesi, veri tabanı sorguları ve önbellek belirler.
  • Sayfa önbelleği: Kategori ve ürün sayfaları önbelleklenir; stok ve fiyat gibi değişken alanlar ayrı yüklenir. Sepet ve ödeme adımı önbelleklenmez.
  • CDN: Görseller ve statik dosyalar kullanıcıya en yakın noktadan sunulur; Türkiye ağırlıklı trafikte yerli ya da Türkiye noktası olan CDN.
  • HTTP/2 ya da HTTP/3: Çoklu istek verimi.
  • Barındırma: Paylaşımlı ucuz sunucu kampanya trafiğinde çöker; e-ticaret için ayrılmış kaynak ve ölçeklenebilir yapı. Ayrıntı hosting ve sunucu seçimi yazısında.

Kampanya dönemi yükü

Kasım ve kampanya günlerinde trafik 3 ile 10 kat artar; normalde hızlı site yük altında yavaşlar ya da düşer. Hazırlık: yük testi, önbellek oranını artırma, görsel CDN, veri tabanı optimizasyonu, gereksiz scriptleri kampanya süresince kapatma, sunucu kaynağını geçici artırma. Ödeme sağlayıcısına yüksek hacim bildirimi.

Sürdürülebilir hız disiplini

Hız bir kerelik proje değil; her yeni banner, script ve tema değişikliği hızı geri alır. Aylık: Search Console sayfa deneyimi raporu, en çok trafik alan 10 sayfanın PageSpeed ölçümü, yeni eklenen scriptlerin gözden geçirilmesi, görsel boyut raporu (500 KB üstü görseller). Hız bütçesi: ürün sayfası 1,5 MB ve 60 istek altı gibi sınırlar; aşan değişiklik yayına alınmaz.

Sistemden beklenenler

Görsel otomatik dönüştürme ve boyutlandırma, tembel yükleme, sayfa önbelleği, CDN entegrasyonu, script yönetimi, hız için optimize tema, Core Web Vitals raporu panelde. Bunlar sistemde yoksa hız, sürekli elle mücadele demektir.

Sık hatalar

  • Ürün görsellerini orijinal boyutta yüklemek
  • Her pazarlama aracının scriptini eklemek, hiçbirini kaldırmamak
  • Ana sayfada otomatik video ve ağır slider
  • Masaüstünde ölçüp mobilde yavaş kalmak
  • Kampanya döneminde yük testi yapmamak
  • Hızı bir kez düzeltip sonra takip etmemek

Bir günlük hız çalışması

PageSpeed ile ürün sayfasını ölçün. Görselleri WebP ve doğru boyuta çevirin (sistem yapıyorsa ayarı açın). Script listesini çıkarın, kullanılmayanları kaldırın, kalanları erteleyin. Sayfa önbelleğini açın. Yeniden ölçün; çoğu sitede LCP yarıya iner.

Sistemimiz görsel işleme, önbellek, CDN ve hız için optimize temayla gelir; özellikler sayfası. Mobil tasarım için mobil e-ticaret tasarımı, SEO tarafı için teknik SEO. Terimler: Core Web Vitals, hazır tema.

Sık sorulan sorular

E-ticaret sitesi kaç saniyede açılmalı?

Mobilde ana içerik (LCP) 2,5 saniye altında görünmeli; 4 saniye üstü belirgin dönüşüm kaybı demektir.

Site hızını en çok ne yavaşlatır?

Büyük ve yanlış formatlı görseller ile çok sayıda üçüncü taraf script; ikisi düzeltildiğinde çoğu sitede LCP yarıya iner.

Görseller hangi formatta olmalı?

WebP (ya da AVIF), gösterildiği boyutta, srcset ile çoklu boyut ve ilk ekran dışındakiler tembel yüklemeyle.

Site hızı SEO'yu etkiler mi?

Evet; Core Web Vitals sıralama sinyalidir ve yavaş site tarayıcılar tarafından eksik taranır.

Kampanya döneminde site çökmesin diye ne yapılmalı?

Yük testi, önbellek oranını artırma, CDN, gereksiz scriptleri kapatma ve sunucu kaynağını geçici artırma.